Kto może złożyć wniosek o upadłość konsumencką?

Podstawowym warunkiem jest niewypłacalność. Zgodnie z Prawem upadłościowym dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych.

Nie chodzi więc wyłącznie o to, że kredyty są wysokie albo że ich spłata jest uciążliwa. Problem finansowy powinien mieć taki charakter, że dłużnik rzeczywiście nie jest już w stanie terminowo regulować swoich wymagalnych zobowiązań.

Prawo przewiduje przy tym domniemanie, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania zobowiązań, jeżeli opóźnienie w ich wykonywaniu przekracza trzy miesiące.

W przypadku upadłości konsumenckiej chodzi przede wszystkim o osobę fizyczną, wobec której stosowane są przepisy dotyczące postępowania konsumenckiego. Może to być pracownik, emeryt, rencista, osoba bezrobotna, a także – w odpowiednich okolicznościach – osoba, która wcześniej prowadziła działalność gospodarczą.

Czy przed złożeniem wniosku trzeba mieć kilka długów?

Nie. Prawo upadłościowe wprost pozwala prowadzić postępowanie konsumenckie także wtedy, gdy dłużnik ma tylko jednego wierzyciela.

Nie jest więc konieczne posiadanie kilku kredytów, chwilówek czy postępowań komorniczych. Najważniejsze jest występowanie rzeczywistego stanu niewypłacalności.

Jak złożyć wniosek o upadłość konsumencką – krok po kroku

Krok 1. Sporządź listę wszystkich swoich długów

Przed rozpoczęciem wypełniania wniosku warto stworzyć pełne zestawienie zobowiązań. Należy uwzględnić nie tylko banki i firmy pożyczkowe, ale wszystkich wierzycieli (kredyty, pożyczki, chwilówki, karty kredytowe, zaległe rachunki, długi wobec osób prywatnych czy ZUS/US). Przy każdym wierzycielu należy ustalić jego dane, adres, wysokość zadłużenia oraz termin zapłaty. Jeżeli sprawa znajduje się u firmy windykacyjnej lub komornika, należy ustalić aktualnego wierzyciela.

Krok 2. Sprawdź aktualne saldo każdego zobowiązania

Kwota na pierwotnej umowie może różnić się od aktualnego zadłużenia (odsetki, koszty sądowe). Warto zgromadzić aktualne informacje od wierzycieli, pisma windykacyjne, nakazy zapłaty oraz zawiadomienia komornicze. Wniosek powinien rzetelnie odzwierciedlać rzeczywistość.

Krok 3. Oddziel wierzytelności bezsporne od spornych

Prawo wymaga wskazania wierzytelności spornych. Jeżeli kwestionujesz istnienie lub wysokość danego długu, należy to zaznaczyć. Wskazanie długu w spisie wierzytelności spornych nie oznacza jego automatycznego uznania.

Krok 4. Przygotuj wykaz całego majątku

Należy przedstawić aktualny i zupełny wykaz majątku z szacunkową wyceną (nieruchomości, samochód, oszczędności, wartościowe ruchomości). Jeżeli dłużnik nie posiada wartościowego majątku, również powinien to zgłosić. Brak majątku nie uniemożliwia ogłoszenia upadłości.

Krok 5. Sprawdź zabezpieczenia ustanowione na majątku

We wniosku należy przedstawić informacje dotyczące zabezpieczeń obciążających majątek (np. hipoteka na mieszkaniu, zastawy). Przygotuj daty ich ustanowienia oraz dane wierzycieli.

Krok 6. Zbierz informacje o dochodach i kosztach utrzymania

Trzeba dokładnie określić źródła dochodów (wynagrodzenie, emerytura, umowy cywilnoprawne) oraz rzeczywiste miesięczne koszty utrzymania (czynsz, media, żywność, leki, utrzymanie dzieci). Nie należy sztucznie zaniżać dochodów ani zawyżać kosztów.

Krok 7. Opisz, dlaczego doszło do niewypłacalności

To kluczowa część wniosku. Należy przedstawić chronologiczną historię problemów finansowych (np. utrata pracy, spadek dochodów, choroba, wzrost kosztów, spirala zadłużenia). Opis powinien być konkretny i poparty dokumentami (zaświadczenia, umowy, wypowiedzenia, wypisy medyczne).

Krok 8. Sprawdź swoje działania z ostatnich lat

Przeanalizuj, czy w ostatnim czasie nie sprzedawałeś lub nie darowałeś majątku (zwłaszcza członkom rodziny). Wyzbywanie się majątku tuż przed upadłością będzie analizowane w postępowaniu i może skomplikować sprawę.

Krok 9. Przygotuj dane wymagane we wniosku

Wniosek obejmuje dane identyfikacyjne (PESEL, adres, NIP), wykaz majątku, spis wierzycieli, wierzytelności sporne, zabezpieczenia oraz uzasadnienie. Wymaga to dokładnego zebrania kompletnych danych.

Krok 10. Złóż wniosek przez Krajowy Rejestr Zadłużonych (KRZ)

Postępowania upadłościowe obsługiwane są przez system KRZ. Po zalogowaniu wybiera się formularz wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej, wypełnia pola, dołącza załączniki i wysyła. Konsumenci w określonych przypadkach mogą skorzystać także z tradycyjnych formularzy papierowych udostępnianych przez Ministerstwo Sprawiedliwości.

Gdzie, za ile i jak złożyć wniosek?

Do jakiego sądu składa się wniosek?
Sprawy rozpoznaje sąd upadłościowy (sąd rejonowy – sąd gospodarczy) właściwy dla miejsca zwykłego funkcjonowania i zamieszkania dłużnika.

Ile kosztuje złożenie wniosku?
Opłata sądowa od wniosku wynosi 30 zł. Nie obejmuje ona jednak dalszych ewentualnych kosztów postępowania i pracy syndyka, choć brak środków nie uniemożliwia przeprowadzenia upadłości.

Czy potrzebny jest pełnomocnik?
Nie ma obowiązku angażowania adwokata lub radcy prawnego. Przy skomplikowanych sprawach (majątek, dawna działalność, liczne darowizny) profesjonalne wsparcie prawne może jednak znacząco ułatwić prawidłowe sformułowanie wniosku. Lex Protecta – Grupa Prawna oferuje pomoc w przeanalizowaniu sytuacji i przygotowaniu dokumentacji.

Praktyczne wątpliwości przed złożeniem wniosku

Czy trzeba dołączać wszystkie umowy kredytowe?
Dokumentacja jest pomocna, ale najważniejsze jest kompletne przedstawienie danych we wniosku. Brak pojedynczej starej umowy nie przekreśla możliwości złożenia wniosku.

Co jeśli nie pamiętasz wszystkich wierzycieli?
Przeanalizuj historię konta, pism od komorników i firm windykacyjnych. Celowe pominięcie znanego wierzyciela rodzi poważne konsekwencje, dlatego warto stworzyć możliwie najpełniejszą listę.

Czy trzeba przestać spłacać kredyty przed wnioskiem?
Nie ma takiego obowiązku. Celowe zaprzestanie płacenia tylko po to, by ogłosić upadłość, może mieć negatywne skutki. Liczy się rzeczywista, a nie sztucznie wywołana niewypłacalność.

Czy trzeba czekać 3 miesiące?
Domniemanie niewypłacalności powstaje po 3 miesiącach opóźnienia, ale nie jest to sztywny warunek konieczny – kluczowa jest faktyczna utrata zdolności regulowania długów.

Co dzieje się po ogłoszeniu upadłości?

Po złożeniu wniosku sąd bada przesłanki i wydaje postanowienie. Wówczas wyznaczony syndyk obejmuje majątek, ustala listę wierzytelności i prowadzi dalsze czynności.

Samo wysłanie wniosku nie zatrzymuje natychmiast komornika – skutki egzekucyjne następują dopiero po wydaniu przez sąd postanowienia o ogłoszeniu upadłości.

Ogłoszenie upadłości nie kasuje automatycznie długów w tym samym dniu. Dopiero po przeprowadzeniu postępowania, ewentualnej likwidacji majątku i wykonaniu planu spłaty sąd może umorzyć pozostałe zobowiązania.

Nieruchomości oraz pojazdy wejdą w skład masy upadłości i mogą zostać sprzedane przez syndyka na pokrycie długów – nie wolno ich ukrywać ani wyzbywać się ich przed postępowaniem.

Najczęstsze błędy we wniosku o upadłość

Do najczęstszych błędów należą: pomijanie mniejszych długów, zbyt ogólne uzasadnienie („nie mam pieniędzy”), ukrywanie lub przepisywanie majątku na rodzinę tuż przed wnioskiem oraz traktowanie upadłości jako natychmiastowego wykasowania długów bez żadnych procedur.

Jak złożyć wniosek o upadłość konsumencką – podsumowanie

Wniosek o upadłość konsumencką powinien przedstawiać pełny i zgodny z prawdą obraz sytuacji finansowej dłużnika. Przed jego złożeniem należy ustalić wszystkich wierzycieli, wysokość zobowiązań, wierzytelności sporne, posiadany majątek, istniejące zabezpieczenia oraz okoliczności, które doprowadziły do niewypłacalności.

W 2026 roku postępowania upadłościowe obsługiwane są przy wykorzystaniu Krajowego Rejestru Zadłużonych (KRZ), a opłata sądowa od wniosku wynosi 30 zł.

Kluczowe znaczenie ma rzetelne przygotowanie dokumentacji. Upadłość konsumencka może prowadzić do całkowitego oddłużenia, ale wymaga pełnej przejrzystości i współpracy ze strony dłużnika.